Alım-Satım Farkı Nedir?
Alım-satım farkı, bir piyasada en yüksek teklif (alım emri) ile en düşük satış fiyatı (satış emri) arasındaki boşluktur. Bu fark, alıcıların ödemeye istekli olduğu fiyat ile satıcıların kabul etmeye istekli olduğu fiyat arasındaki farkı temsil eder ve piyasa likiditesinin önemli bir göstergesi olarak hizmet eder.
Bileşenler
Alım Fiyatı
- Alıcıların sunduğu en yüksek fiyat
- Maksimum anlık satış fiyatı
- Farkın alt kısmı
- Alım yapanın satış fiyatı
Satım Fiyatı
- Satıcıların sunduğu en düşük fiyat
- Minimum anlık alım fiyatı
- Farkın üst kısmı
- Alım yapanın alım fiyatı
Piyasa Etkileri
Likidite Göstergesi
- Dar fark = Yüksek likidite
- Geniş fark = Düşük likidite
- Piyasa verimliliği ölçüsü
- Ticaret maliyeti bileşeni
Ticaret Etkisi
- İşlem maliyetleri
- Piyasa yapıcı kârları
- Giriş/çıkış zamanlaması
- Emir türü seçimi
İlgili Terimler
Basitçe anlatmak gerekirse
Bid-ask spread, en yuksek alim fiyati (bid) ile en dusuk satim fiyati (ask) arasindaki fark. Piyasanin "anlik maliyeti" -- her islem bu farktan etkilenir. Dar spread = saglikli likidite piyasası. Genis spread = sivri, tehlikeli piyasa. Spread = gizli komisyon.
Gercek dunya ornegini
BTC/USDT: bid 66.998$, ask 67.002$. Spread = 4$ (%0.006). 1 BTC market alimi = 67.002$'dan (ask). Hemen satmak isterseniz 66.998$'den (bid) -- 4$ kayip. Spread maliyeti. Simdi kucuk bir altcoin: bid 0.00045, ask 0.00052. Spread = %13.4! Ayni islem buyuk maliyet. Spread = likidite olcusu.
SSS
S: Normal spread nedir? C: Varlik ve piyasa kosullarina gore: BTC/USDT major borsada %0.001-0.01 normal. Major altcoin: %0.01-0.1. Small cap / low liquidity: %0.1-1+. Volatil anlarda (haber, likidasyon) normal spread'in 10-100x'i gorulebilir. Kingfisher gercek zamanli spread izleme ile anormal genislemeleri yakalar.
S: Spread'i kim belirler? C: Dogrudan: market-maker'lar ve limit emri verenler (maker'lar). Dolayli: arz/talep dengesi. Cok alıcı ve satici = dar spread (rekabet). Az katilim = genis spread (risk premium). Borsanın fee structure da etkiler -- maker fee düşükse dar spread egilimi olur.
S: Spread ticaret karlılığını nasil etkiler? C: Dogrudan: her round-trip (al+sat) spread kadar kesinti. Scalper icin kritik -- 100 islem/gun x 2$ spread = 200$/gun sadece spread maliyeti. Swing trader icin daha az onemli ama birikerek etkiler. Kural: spread stratejinizin kar marjini yutuyorsa o strateji surdurulemez.
S: Kingfisher spread analizi ozellikleri? C: Kingfisher coklu borsadan gercek zamanli spread karsilastirması saglar. Borsa A'da spread 2$, Bursa B'de 8$ ayni pair icin -- hangisini secersiniz? Ayrica spread volatility (spread'in kendi volatilitesi) takibi -- dagilık spread = tahmin edilemez yurutme maliyeti. Abnormal spread genislemesi = likidite krizi sinyali.
S: Fixed vs floating spread? C: Kripto botalarında cogu floating (piyasa kosullarina gore degisen). Forex/CFD brokerlerinde bazen fixed (sabit) spread sunulur -- ama genelde volatile zamanlarda "re-quote" veya temporary widening ile maskelenir. Floating = seffaf, fixed = rahat ama Gizli maliyetler. Kriptoda floating standarttir ve genellikle daha adil.
Ilgili terimler
Derinlemesine: ilgili makaleler
- Piyasa Kalitesi -- Spread ve yurutme kalitesi
- Scalping Araclari -- Spread-aware scalping