Pozisyon hesaplayıcı ne yapar?
Pozisyon hesaplayıcı, kullanıcı tarafından girilen varsayımları matematiksel bir senaryoya dönüştürür. Hesap bakiyesi, varsayımsal giriş ve çıkış fiyatı, sözleşme türü, kaldıraç veya ayrılan teminat gibi girdilerden pozisyon miktarı, nominal değer, tahmini kâr/zarar ya da marjin gereksinimi üretilebilir.
Bu çıktı bir öneri değildir. Hesaplayıcı hangi risk düzeyinin uygun olduğunu, piyasanın nereye gideceğini veya bir emrin hangi fiyattan gerçekleşeceğini bilemez. Sonuç yalnızca girilen değerler ve kullanılan formül kadar anlamlıdır.
Temel kavramlar
Hesap bakiyesi
Senaryoda referans alınan toplam veya ayrılmış bakiyedir. Borsadaki kullanılabilir bakiye; açık emirler, diğer pozisyonlar, gerçekleşmemiş kâr/zarar ve teminat para birimine göre farklı olabilir.
Risk bütçesi
Kullanıcının yalnızca hesaplama amacıyla seçtiği parasal kayıp varsayımıdır:
Senaryo risk bütçesi = referans bakiye × kullanıcı tarafından seçilen oran
Hesaplayıcı bu oranı önermemelidir. Uygunluk kişiye, ürüne ve koşullara bağlıdır; eğitim metnindeki örnek bir değer evrensel kural sayılamaz.
Giriş ve geçersizlik fiyatı
Giriş, pozisyonun varsayımsal açılış fiyatıdır. Geçersizlik veya stop fiyatı, senaryonun hesaplanan fiyat mesafesini belirler. Stop emri kullanılması gerçekleşme fiyatını garanti etmez; hızlı piyasada kayma veya likidite eksikliği oluşabilir.
Pozisyon miktarı ve nominal değer
Pozisyon miktarı baz varlık adedi veya sözleşme sayısı olabilir. Nominal değer ise miktarın fiyat ve sözleşme çarpanıyla parasal karşılığıdır. Lineer, ters ve quanto sözleşmeler aynı formülü kullanmaz.
Kaldıraç ve marjin
Kaldıraç, nominal pozisyonun yatırılan teminata oranını etkiler. Kaldıracı artırmak aynı piyasa hareketinin hesap özkaynağı üzerindeki etkisini büyütebilir ve likidasyon tamponunu daraltabilir. Kaldıraç tek başına uygun pozisyon büyüklüğünü belirlemez.
Basitleştirilmiş lineer pozisyon formülü
USDT gibi kotasyon para biriminde lineer olarak ölçülen basit bir senaryoda, ücretler ve kayma hariç fiyat mesafesi şöyle hesaplanabilir:
Birim başına fiyat mesafesi = |giriş fiyatı - senaryo çıkış fiyatı|
Pozisyon miktarı = senaryo risk bütçesi / birim başına fiyat mesafesi
Bu formül yalnızca sözleşmenin kâr/zarar yapısı gerçekten lineerse doğrudan kullanılabilir. Sözleşme çarpanı varsa paydada dikkate alınır. Ters sözleşmelerde P/L fiyatların tersleri üzerinden hesaplanabileceği için sonuç farklıdır.
Formül ayrıca şu koşulları varsayar:
- pozisyon varsayılan giriş fiyatından tamamen açılmıştır;
- çıkış emri varsayılan fiyattan tamamen gerçekleşmiştir;
- arada başka pozisyon veya teminat değişimi yoktur;
- ücret, fonlama, kayma ve kur dönüşümü hesaba katılmamıştır.
Bu varsayımlardan biri değiştiğinde sonuç da yeniden hesaplanmalıdır.
Ücret, fonlama ve kayma nasıl etkiler?
İşlem ücretleri
Açılış ve kapanış ücretleri gerçekleşen işlem türüne, hacme ve venue kurallarına bağlıdır. Ücretler senaryo kaybına eklenebilir veya kârdan düşebilir. Sabit bir ücret oranını tüm venue ve emir türlerine uygulamak doğru değildir.
Fonlama
Perpetual sözleşmelerde fonlama ödemeleri zaman içinde değişebilir. Pozisyonun ne kadar süre açık kalacağı ve ödeme zamanları bilinmeden kesin maliyet hesaplanamaz.
Kayma
Stop veya piyasa emri, görünen fiyattan farklı seviyelerde dolabilir. Pozisyon büyüklüğü, emir defteri derinliği ve piyasa hızı kaymayı etkiler. Hesaplayıcıdaki tek bir çıkış fiyatı bu yürütme riskini temsil etmeyebilir.
Fiyat boşluğu ve bağlantı riski
Piyasa bir seviyeyi işlemsiz geçebilir veya emir iletiminde sorun yaşanabilir. Bu nedenle “stop mesafesi × miktar” sonucu maksimum kayıp garantisi değildir.
Kaldıraçlı senaryoda marjin hesabı
Basit bir lineer modelde başlangıç marjini yaklaşık olarak şu ilişkiyle gösterilebilir:
Yaklaşık başlangıç marjini = nominal pozisyon / kaldıraç
Gerçek borsa hesabı daha fazla unsur içerebilir: başlangıç ve bakım marjini kademeleri, risk limiti, çapraz veya izole marjin, diğer pozisyonlar, gerçekleşmemiş P/L ve ücret rezervleri.
Kaldıraç pozisyonun yönsel nominalini değiştirmenin zorunlu bir yolu değildir; daha çok aynı nominal için gereken teminatı etkiler. Aynı pozisyon miktarında daha yüksek kaldıraç, olası fiyat kaybını küçültmez.
Likidasyon fiyatı neden yalnızca tahmindir?
Basitleştirilmiş bir likidasyon hesaplayıcısı giriş fiyatı, kaldıraç ve varsayılan bakım marjiniyle yaklaşık eşik üretebilir. Fakat gerçek risk motoru şunlara bağlı olabilir:
- mark veya indeks fiyatı;
- bakım marjini kademesi;
- pozisyon büyüklüğü ve sözleşme çarpanı;
- çapraz ya da izole marjin;
- hesapta bulunan diğer varlık ve pozisyonlar;
- ücretler, fonlama ve ek teminat;
- venue'nün kısmi likidasyon kuralları.
Bu nedenle üçüncü taraf sonucu borsa kotasyonu olarak görülmemelidir. Hesap ve sözleşme için geçerli tahmini eşik, kullanılan venue'nün kimlik doğrulamalı risk ekranında kontrol edilmelidir.
Pozisyon hesaplayıcıyla karşılaştırılabilecek senaryolar
Bir hesaplayıcı, “hangi işlem yapılmalı?” sorusundan çok “hangi varsayım sonucu nasıl değiştiriyor?” sorusuna uygundur.
Farklı çıkış fiyatları
Aynı bakiye ve giriş varsayımıyla birkaç olumsuz fiyat senaryosu karşılaştırılabilir. Böylece çıktıların tek bir stop seviyesine ne kadar duyarlı olduğu görülür.
Ücret ve kayma tamponu
Formüle ayrı maliyet senaryoları eklenerek ideal dolum ile daha olumsuz yürütme arasındaki fark incelenebilir. Bu tamponun gerçekleşmeyi garanti etmediği açıkça not edilmelidir.
İzole ve çapraz marjin
İki mod aynı giriş ve nominal için farklı hesap riski yaratabilir. Genel bir hesaplayıcı, hesabın diğer pozisyonlarını bilmeden çapraz marjini tam olarak modelleyemez.
Lineer ve ters sözleşme
İki sözleşmenin adı aynı varlığı içerse bile P/L birimi ve formülü farklı olabilir. Sözleşme spesifikasyonu değiştiğinde eski hesap yeniden kullanılmamalıdır.
Kingfisher hesaplayıcılarını okurken
Hesaplayıcılar sayfasındaki sonuçlar, girilen değişkenlere dayanan basitleştirilmiş senaryolar olarak ele alınmalıdır. Bir sonuç görüntülendiğinde şu kontroller yararlıdır:
- Doğru varlık ve hesaplayıcı türü seçilmiş mi?
- Fiyat, miktar ve bakiye aynı para biriminde mi?
- Long/short yönü formüle doğru uygulanmış mı?
- Ücret, fonlama ve kayma dahil mi, hariç mi?
- Sonuç borsanın sözleşme çarpanı ve marjin modu ile uyumlu mu?
- Venue arayüzündeki hesap değeriyle neden farklı olabilir?
Bu sorular çıktıyı doğrulamaya yardımcı olur; işlemin uygunluğunu belirlemez.
Yaygın hesaplama hataları
Yüzde ile fiyat birimini karıştırmak
Stop mesafesi yüzde olarak girilirken formül parasal mesafe bekliyorsa pozisyon miktarı yanlış çıkar. Girdi birimleri açıkça eşleştirilmelidir.
Kaldıracı iki kez uygulamak
Önce risk bütçesine göre miktar hesaplayıp sonra miktarı kaldıraçla tekrar çarpmak, başlangıçtaki kayıp varsayımını değiştirebilir. Kaldıraç ve pozisyon nominali ayrı değişkenlerdir.
Sözleşme çarpanını atlamak
Bir sözleşmenin bir birim baz varlığa eşit olduğu varsayımı her üründe geçerli değildir.
Stop fiyatını garantili dolum sanmak
Stop emri tetikleme koşuludur; likiditeye bağlı olarak gerçekleşme fiyatı farklı olabilir.
Hesap bakiyesini kullanılabilir teminat sanmak
Açık emirler, diğer pozisyonlar ve gerçekleşmemiş P/L kullanılabilir marjini değiştirebilir.
Sık sorulan sorular
Hesaplayıcının verdiği miktar önerilen pozisyon mudur?
Hayır. Miktar yalnızca kullanıcı girdileri ve formülün sonucudur. Hesaplayıcı kişisel koşulları veya uygunluğu değerlendirmez.
Sonuç kesin maksimum kaybı gösterir mi?
Hayır. Kayma, ücret, fiyat boşluğu, likidasyon ve bağlantı sorunları gerçekleşen kaybı değiştirebilir.
Hesaplayıcı bir kaldıraç seviyesi önerebilir mi?
Hayır. Farklı kaldıraç varsayımlarının marjin ve tahmini likidasyon mesafesine etkisini karşılaştırabilir; uygun seviyeyi belirleyemez.
Likidasyon fiyatı neden borsa ekranından farklıdır?
Basitleştirilmiş araç, borsanın bakım marjini kademelerini, mark fiyatını, ücretlerini veya hesap çapındaki diğer pozisyonları tam olarak modellemiyor olabilir.
Sonuç
Pozisyon hesaplayıcı, varsayımları tutarlı bir aritmetik senaryoya dönüştürür. Gücü hesaplamayı tekrarlanabilir kılmasıdır; sınırı ise piyasa yürütmesini, borsa risk motorunu ve kişisel uygunluğu bilmemesidir. Sonuçlar öneri veya garanti olarak değil, venue verileriyle doğrulanması gereken tahminler olarak okunmalıdır.
Güncel veri kapsamı, erişim seçenekleri ve fiyatlar kimlik doğrulamalı uygulamada gösterilir: The Kingfisher uygulamasını açın.
Uyarı: Bu içerik yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir. Kripto varlıklar, türev ürünler ve kaldıraç önemli kayıp riski taşır.
