Mark Fiyatı Nedir?
Mark fiyatı, borsalar tarafından pozisyonların değerini hesaplamak ve türev ticaretinde tasfiyeleri belirlemek için kullanılan bir referans fiyatıdır. Manipülasyona karşı dayanıklı olacak şekilde tasarlanmıştır ve genellikle spot fiyat, sözleşme fiyatı ve finansman oranını birleştirerek adil bir değer tahmini oluşturur.
Bileşenler
Hesaplama Faktörleri
- Endeks fiyatı
- Sözleşme fiyatı
- Finansman oranı
- Zaman aşımı
- Piyasa volatilitesi
Koruma Mekanizmaları
- Manipülasyona karşı dayanıklılık
- Fiyat etkisi azaltma
- Tasfiye adaleti
- Piyasa istikrarı
Uygulamalar
Pozisyon Yönetimi
- PnL hesaplamaları
- Marj gereksinimleri
- Tasfiye seviyeleri
- Risk değerlendirmesi
Ticaret Etkisi
- Emir yürütme
- Pozisyon izleme
- Risk yönetimi
- Strateji planlama
İlgili Terimler
Basitçe anlatmak gerekirse
Mark fiyati, borsalarin likidasyon ve pozisyon degerleme icin kullandigi "adil fiyat" referansı. Last trade fiyati manipulasyona acik oldugu icin bostalar mark fiyatini kullanirlar -- genellikle birden fazla borsa fiyatının ortalaması veya spot fiyati + funding rate adjustment'i. Gercek piyasa fiyati degil, "adil piyasa fiyati".
Gercek dunya ornegini
BTC perpetual'da last trade 67.500$ ancak ani pump nedeniyle. Spot fiyati 66.800$, index fiyati 66.850$, funding rate +0.01%. Mark fiyati = 66.850 + funding adjustment ≈ 66.870$. Sizin likidasyon fiyatiniz 58.000$ (mark bazli). Eger last trade bazlı olsaydi ani pump sizi korurdu gibi gorunurdu ama bu geciciydi. Mark fiyati = gercek referans.
SSS
S: Mark fiyati nasil hesaplanir? C: Bosta gore degisir ama genellikel: (1) Spot price + basis (futures premium/discount), (2) Coklu spot borsa ortalamasi (index price), (3) Time-weighted average price (TWAP), (4) Median price. Amac: tek bir islem veya manipulasyonla degistirilemeyecek kadar "robust" bir fiyat uretmek.
S: Nemu mark fiyati ve last trade farklilik gosterir? C: Yüksek volatilite anlarda, likidasyon cluster'lari civarinda, veya manipulasyon denemelerinde. Ornek: last trade 67.500 (ani pump), mark price 66.900 (gercek deger). Aradaki 600$ fark = sahte hareket. Mark fiyati sizi bu tuzaktan korur. Kingfisher hem mark hem last trade'i gosterir ki aradaki farki gorebilesiniz.
S: Mark fiyati ticaret kararlarimi etkiler mi? C: Dogrudan degil -- islem fiyati last trade/mid-price'tan belirlenir. Ancak dolayli olarak cok onemli: (1) Likidasyon tetikleyicisi mark fiyati, (2) Funding rate hesaplamasi mark fiyati kullanir, (3) PnL hesaplamalari bazen mark fiyati referans alir. Mark = arka plandaki hakemi.
S: Index Price vs Mark Price? C: Index price = spot fiyatin coklu kaynaktan agirliklanmis ortalamasi (genellikle Binance, Coinbase, Kraken vb.). Mark price = index price + futures-specific adjustments (funding, basis). Index daha "ham", mark daha "islenmis". Iki de manipulation-resistant olmak icin tasarlanmistir.
S: Negatif mark fiyati gorebilir miyim? C: Evet, extreme durumlarda -- ozellikle short squeeze veya long clamp sırasında. Fiyat o kadar hizli hareket eder ki mark fiyati negatif gosterilir (teorik olarak imkansız ama hesaplamada gorulebilir). Bu genellikle bosta sistem hatasi veya aşiri volatilite belirtisidir. Normal kosullarda olmaz.
Ilgili terimler
- Index Fiyatı
- Spot Fiyatı
- Likidasyon
- Funding Rate
Derinlemesine: ilgili makaleler
- Kripto Turev Analizi -- Fiyatlandirma mekanizmalari
- Piyasa Kalitesi -- Adil fiyat ve yurutme